Oto tematy oraz krótkie streszczenie przedstawionych referatów:

Dr Robert Maślak (Instytut Zoologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego) – „Biologia i hodowla kameleonów gór Afryki Wschodniej na przykładzie Chamaeleo (rudis) sternfeldi”.


Doktor Robert Maślak przedstawił metody hodowli kameleonów Chamaeleo sternfeldi na podstawie własnych doświadczeń. Osobniki tego gatunku zamieszkują północno – zachodnią część Tanzanii na wysokości od 600 do 3500 m.n.p.m (formy nizinne i wyżynne). Tereny te charakteryzują się: niskimi temperaturami i wysoką wilgotnością powietrza oraz niską roślinnością (trawy, krzewinki). Warunki w których żyją Chamaeleo sternfeldi sprawiają, że w hodowli należy zapewnić im podobne.






Poniżej przedstawiam optymalne wymagania opisywanego gatunku w hodowli:

1. wielkość terrarium (30x60x60cm przypadające na 1 osobnika)
2. temperatura w dzień (20-25ºC)
3. temperatura w nocy (5-15ºC)
4. wilgotność powietrza (65-96%; opryskiwanie ścianek terrarium 1-3 razy dziennie)
5. wentylacja (2 ściany z siatki)
6. obecność żywych roślin w terrarium
7. pokarm (drobne bezkręgowce otoczone wapniem – Ca lub plankton łąkowy bez dodatku wapnia)
8. od końca III do połowy XI można przenieść kameleony do woliery z siatki znajdującej się na wolnym powietrzu (częste opryskiwanie)

Osobniki tego gatunku można trzymać w niewielkich grupach, pamiętając, aby samice w ciąży oddzielić od reszty grupy (pod wpływem bodźców stresujących zmieniają barwę na ciemnoszarą lub czarną). Samice są żyworodne i rodzą od 4 do 12 młodych. Ciąża trwa od 3 do 6 miesięcy a jej długość zależy min.od temperatury (im temperatura jest niższa tym ciąża trwa dłużej). Nowonarodzone młode mają ok. 2cm długości i początkowo mogą być trzymane razem (wzajemnie stymulują się do pobierania pokarmu). Optymalna temperatura w dzień dla młodych powinna wynosić 25ºC, zaś w nocy 10ºC. Młode osobniki bardzo długo należy karmić małymi bezkręgowcami np. muszkami owocowymi lub tygodniowymi świerszczami, oraz należy pamiętać o podawaniu im wody.
Gatunek Chamaeleo sternfeldi polecany jest dla hodowców którzy nie mogą trzymać innych kameleonów ze względu na trudności z utrzymaniem odpowiednio wysokiej temperatury powietrza. Chamaeleo sternfeldi jest jednym z niewielu gatunków, które wymagają niższej temperatury powietrza niż większość kameleonów.

Dr Anna Kalinowska (Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym, Uniwersytet Warszawski) – „Problem gatunków obcych w ochronie przyrody”.

Pani Kalinowska przedstawiła problematykę gatunków inwazyjnych, introdukowanych specjalnie jak i przypadkowo na nowe tereny. Ukazała wpływ takich introdukcji na faunę występującą naturalnie na obszarach inwazji (przeważnie negatywny), metody ograniczania, zwalczania i prewencyjnego zapobiegania przypadkowym migracjom. Bezpośredni związek tego tematu z terrarystyką to m.in. problem żółwia czerwonolicego (Trachemys scripta), wypuszczanego przez nieodpowiedzialnych hodowców do naszych zbiorników wodnych. Tworząc stabilne populacje, ten agresywny gatunek może stanowić potencjalne zagrożenie dla żółwia błotnego (Emys orbicularis), który jest w trakcie odbudowywania swojej liczebności. Przedstawione fakty wskazują na potrzebę przywiązywania większej uwagi do sposobu trzymania zwierząt, zapobiegania ich ucieczkom. Ważna jest też kwestia sposobu przekazywania hodowanych gatunków innym hodowcom lub przygotowanym na to placówkom w przypadku rezygnacji z ich hodowli.

Gabor Kamiński - „Rozmnażanie węży boa”

Będący doświadczonym hodowcą tych węży, Pan Gabor Kamiński przedstawił podstawowe zagadnienia związane z rozrodem dusicieli. Wykład poruszał problematykę kwestii rozpoznawania płci osobników w różnym wieku, warunków dopuszczania do siebie samców i samic, przygotowania ich do rozrodu. Wykorzystując techniki USG i RTG możliwa staje się dokładna ocena gotowości samic do kopulacji oraz śledzenie rozwijających się młodych. Stosując się do przedstawionych na wykładzie rad, szansa na sukces w hodowli powinna być zdecydowanie większa.

Radosław Ratajszczak (Dyrektor naczelny Miejskiego Ogrodu Zoologicznego we Wrocławiu) – „Warany z Komodo, ich hodowla i zagrożenia, oraz inne spostrzeżenia z Indonezji”.

Autor referatu przedstawił obecny, szybko zmieniający się w ostatnich latach, stan wiedzy dotyczący tych ogromnych gadów. Jak się okazuje są bardzo trudne w rozmnażaniu, zwłaszcza na terenie Europy. Dotychczas udało się to tutaj tylko czterokrotnie. Co ciekawe, okazało się, że gatunek ten rozmnaża się partenogenetycznie, co stało się nie lada sensacją. Pan Radosław Ratajszczak przedstawił też problemy trapiące ogrody zoologiczne rejonu wysp Indonezji, które ucierpiały w wyniku niedawnego trzęsienia ziemi i fal tsunami, jak i stopień zagrożenia miejscowej herpetofauny (głównie żółwi), spowodowane kłusownictwem.

Jadwiga Korczak (Miejski Ogród Zoologiczny w Warszawie, Asystent Działu Hodowlanego – Dział żywienia i insektarium) - „Rohatyńce (Xylotrupes gideon) – ich biologia i własne doświadczenia z rozrodu”.

Pani Korczak przedstawiła problematykę hodowli jednych z większych chrząszczów świata. Długość ciała samców Xylotrupes gideon może wynosić ok. 7cm, zaś samicy ok. 5cm. Obie płcie mają ubarwienie ciemnobrązowe, zaś samce są lśniące, a samice matowe. Gatunek ten zamieszkuje Tajlandię i Indonezję. Po zapłodnieniu samica składa jaja w ziemi lub próchniejącym drewnie. Owady te przechodzą przeobrażenie zupełne: jajo, larwa, poczwarka, imago.



Warunki hodowli:
1. podłoże (mieszanka torfu odkwaszonego i włókna kokosowego w proporcji 2:1, rozdrobnione suche liście lipy i dębu, spróchniałe fragmenty drewna topoli).
2. pokarm podawany tylko dorosłym (owoce: jabłko, banan, melon, miód)
Początkowo (do 6 miesięcy) podłoże wymienia się co 1,5 miesiąca, potem co 2-3 tygodnie. Stadium larwy trwa ok. 8 miesięcy. Poczwarki należy oddzielić do osobnych pojemników od larw, aby nie zostały one uszkodzone przez penetrujące jeszcze podłożę larwy. Stadium poczwarki trwa ok. 1 miesiąca. Po osiągnięciu stadium imago osobniki pozostają jeszcze przez 7 – 10 dni zagrzebane w glebie i nie pobierają wtedy pokarmu. Po opuszczeniu gleby, dorosłe chrząszcze można przenieść do wspólnego pojemnika w proporcji jeden samiec na 3 – 5 samic.

Mateusz Rawski (student Akademii Rolniczej w Poznaniu) – „Żywienie żółwi wodno – lądowych”

Student Akademii Rolniczej skupił uwagę na prawidłowym żywieniu żółwi. Najczęściej popełnianym błędem hodowców żółwi jest monotonna dieta, która prowadzi do niedoborów witamin i wapnia, a co za tym idzie nieodwracalnych uszkodzeń organów wewnętrznych oraz krzywicy. Żółwie są bardzo odporne na niewłaściwą dietę przez co jej konsekwencje mogą być widoczne dopiero po kilku latach. Rodzaj i ilość pokarmu oraz częstotliwość jego podawania zależy od płci, wielkości i wieku osobnika. Żółwie można karmić w wodzie lub w pobliżu zbiornika (dodatkowy ruch). Dieta tych zwierząt powinna być urozmaicona (świeży pokarm: ślimaki wodne, świerszcze, dżdżownice, ryby akwariowe oraz rośliny wodne; suchy pokarm, np. "gammarus" jest tylko uzupełnieniem diety). Podawanie witamin i wapnia może prowadzić do przedawkowania, więc lepiej jest zachować różnorodną dietę. Ostateczną konkluzją jest fakt, że nie wszystkie informacje przedstawiane w ogólnodostępnej literaturze poświęconej karmieniu żółwi są prawdziwe. Nie istnieje jeden, uniwersalny, pełnowartościowy pokarm. Dieta powinna być bardzo zróżnicowana.

Dr Piotr Stanisławski – „Gady i ich środowisko naturalne w Azji Południowo-Wschodniej”.

Autor referatu przedstawił film z szeregu swoich podróży odbytych w rejony Tajlandii, Laosu, Malezji i Sri Lanki. Na obszarach tych zachowały się jeszcze duże połacie naturalnych lasów deszczowych i mangrowych. Eksploracja ludzka ogranicza się do rejonów dolin rzecznych i terenów nadmorskich (głównie z racji trudnego i niesprzyjającego gospodarce terenu jak i coraz ważniejszych kwestii ochrony środowiska). Pokazane na filmie zwierzęta to przedstawiciele praktycznie wszystkich grup taksonomicznych gadów. Większość w swoich naturalnych habitatach lub przekształconych przez człowieka, gdzie znalazły dogodną dla siebie niszę. Takie obserwacje mogą służyć cennymi wskazówkami hodowcom, którzy chcą zapewnić swoim pupilom warunki jak najbardziej zbliżone do tych w naturze.

Opracowanie:
Kornelia i Dariusz Kucharscy