Witaj! Zaloguj się lub Zarejestruj się jeśli nie masz konta.
Wiedza   Forum   Giełda   Galeria   Spis   Czat(1 )  
  Przypomnienie hasła Regulamin   FAQ   Minimapa     Sklep zoologiczny
Promocja koszulek zapraszamy do zamówień

kwiaty wroclaw
 Ptaszniki.. »  Artykuły » Systematyka »
Nazewnictwo skorpionów

Wielokrotnie poruszałem ten temat na forum. Niestety z różnych powodów użytkownicy forum bądź ignorowali ten temat, bądź z premedytacją i maniakalnym wręcz uporem używali nazw niepoprawnych, bądź niefunkcjonujących, lub stosowali nazwy w niepoprawny sposób. Winą w dużym stopniu należy obarczyć osoby handlujące zwierzętami, które to nie znając poprawnych naukowych nazw tworzą nazwy związane miejscem pochodzenia jak np. tajlandzki skorpion leśny. Prawda, że nazwa ta nie powie nam wiele o przynależności gatunkowej skorpiona.

Nie należy zapomnieć, iż studia arachnologiczne, są dość złożone i trudne z uwagi na czasami dziwnie brzmiącą terminologię. Nazwy potoczne jak, już wspomniałem niewiele nam powiedzą, a mogą niejednokrotnie wprowadzić w błąd. Niektórzy twierdzą, iż nazwy potoczne są przydatne, bo są najczęściej w językach narodowych, jednak nazewnictwo naukowe jest jednolite, bez względu na kraj czy region. Tak więc, nazwa naukowa będzie taka sama w języku chińskim, rosyjskim czy hiszpańskim, i będzie opisywała dokładnie tego samego zwierzaka. Naukowe nazwy są unikalne dla danych zwierzaków. Naukowe nazewnictwo uszeregowuje zwierzaki względem wzajemnych pokrewieństw i jest ściśle kontrolowane i regulowane przez międzynarodową organizację ICZN - International Committee Zoological Nomenclature. Naukowe nazwy są bardziej ustandaryzowane od potocznych, ale też, co jakiś czas ulegają zmianie. Reguły nazewnictwa zapewniają, iż gatunek ma tylko jedna nazwę obowiązującą i szereg synonimów, które przestają obowiązywać, ale są przydatne do odniesień się do starszych tekstów badawczych, w których były użyte, jednak w trakcie badań może się okazać, iż dwa różne gatunki stają się tym samym lub odwrotnie, jeden gatunek zostaje podzielony na dwa różne. Oczywiście pozostaje wtedy kwestia nazwy i tak w przypadku wyodrębnienia nowego gatunku zyskuje on nową nazwę, a w przypadku połączenia pozostaje nazwa skorpiona, który został wcześniej opisany. Zmiany oczywiście mogą być nie tylko na poziomie gatunkowym, ale również dalej na poziomie rodzajowym czy rodzinowym.

W przypadku opisywania jakiegoś skorpiona nie musimy odnosić się do rodziny czy rodzaju, a wystarczy podać nazwę gatunkową. Zaczynamy od nazwy rodzaju pisanej z dużej litery i kursywą, nazwa gatunkowa pisana jest z małej i też kursywą. Na przykład: Parabuthus transvaalicus, Euscorpius italicus czy Hadrurus arizonensis. W formalnym dokumencie po nazwie zwierzaka będzie następowac nazwisko odkrywcy i rok, w którym został odkryty. Na przykład Parabuthus transvaalicus (Purchell, 1899), Androctonus crassicauda (Olivier, 1807) czy Opistophtalmus lawrenci Newlands, 1969. Nawiasy w koło nazwiska i daty symbolizują oryginalnego odkrywcę, choć ta forma nie zawsze jest wykorzystywana w potocznym użyciu. Jeśli pisząc na przykład charakterystykę skorpiona raz użyliśmy pełną nazwę skorpiona, później możemy użyć formę skrócona: A. crassicauda czy E. italikus. Jednak, gdy w tekście pojawi się inny gatunek zaczynający się na tą samą literę, poprzedni musimy napisać znowu pełną nazwę.
Jeśli w tekście będziemy się odnosić do całego rodzaju możemy użyć skrótu spp. czyli np "Androctonus spp. są bardzo jadowite" co oznacza to samo co "skorpiony z rodzaju Androctonus są bardzo jadowite", ale skrót "A. spp." jest nie do zaakceptowania. Nienazwane gatunki mogą nosić skrót sp po nazwie rodzajowej. Skrót ssp. odnosi się do podgatunku, co biorąc pod uwagę obecny trend naukowy przestaje być aktualne. Obecnie naukowcy starają się włączyć podgatunki do głównego gatunku, lub wyodrębnić nowe gatunki.

Naukowy schemat stworzony został przez Carolusa Linnaeusa, szwedzkiego botanika, który wymyślił system klasyfikacji gatunków roślin i zwierząt. Nasz obecny system jest oparty na linneusowskim systemie, jednak dzięki postępowi nauki został on rozwinięty i udoskonalony. Jeśli zastanowimy się nad brzmieniem nazw dojdziemy do wniosku, iż zbliżone są do greki czy łaciny, to prawda gdyż nazewnictwo naukowe oparte jest na tych językach.

Co jest takiego w nazwie? To pytanie też pewnie spędza sen z powiek niektórych z was. Otóż nazwa posiada np. cechy informacyjne jak: Brontoscorpius anglicus - nazwa wymarłego gatunku skorpiona. Bronto sugeruje, iż skorpion był duży (ocenia się, iż skorpion był ponad metrowej długości); scorpius wskazuje nam na to, iż zwierz ten był skorpionem, a anglicus wskazuje nam na miejsce odkrycia. W całości nazwa daje nam pełną informację o zwierzaku, czyli Brontoscorpius anglicus to nie inaczej, jak „olbrzymi skorpion z Anglii”.

Oczywiście część nazw odnosi się do lokalizacji jak np Androctonus mauritanicus członek rodzaju Androctonus pochodzący z Mauretanii – historycznego regionu zachodniej Algerii i północnego Maroka, lub Parabuthus transvaalicus czlonek rodzaju Parabuthus pochodzący z Transvalu – historycznego regionu Południowej Afryki. Nazwy mogą odnosić się również do osób często zasłużonych dla rozwoju arachnologii. Przykładem może być Euscorpius hadzii nazwany od nazwiska Jovana Hadži (1884-1972), czy Hadogenes newlandsi nazwany od nazwiska Gerrego Newlanda.

Jak widzicie nazwy skorpionów zawsze niosą jakąś informację ze sobą i w każdym języku są takie same, więc starajmy się wykorzystywać je poprawnie, a ułatwi to nam komunikację z innymi miłośnikami tych ciekawych i tajemniczych zwierząt.



Opracował Ryszard Wiejski-Wolschendorf na podstawie literatury:
Jonathan Leeming - Scorpions of Southern Africa Cape Town 2003
Frantisek Kovarik - Stiri Jihlava 1998
Zgłoś błąd lub sugestię dotyczącą artykułu


Współpraca | Napisz do nas | Usługi | Reklama | Redakcja | Wsparcie
Zobacz: Gady-gady | Szrek | Euro-zoo
© 2001-2008 Copyright by terrarium.com.pl. Serwerem zarządza firma PROMEDIA | Nakarm głodne dziecko
Kwiaty z dostawą - Kwiaciarnia Wroclaw